تعویض مفصل زانو؛ راهنمای کامل جراحی و دوران نقاهت

بازبینی پزشکی  و تایید شده توسط دکتر طاهری اعظم

تعویض مفصل زانو یا آرتروپلاستی زانو، جراحی‌ای است که در آن بخش‌های آسیب‌دیده سطح مفصل با قطعات مصنوعی جایگزین می‌شوند. این جراحی معمولاً برای افرادی مطرح می‌شود که به دلیل آرتروز پیشرفته یا تخریب شدید مفصل، درد و محدودیت حرکتی قابل توجهی دارند و درمان‌های غیرجراحی مانند دارو، فیزیوتراپی یا تزریق دیگر نتیجه کافی ایجاد نکرده‌اند.

هدف اصلی تعویض مفصل زانو کاهش درد، بهبود عملکرد مفصل و کمک به انجام راحت‌تر فعالیت‌های روزمره است. نتیجه جراحی و مدت بهبودی در همه بیماران یکسان نیست و به عواملی مانند شدت آسیب، وضعیت عمومی بیمار و برنامه توانبخشی بستگی دارد. برای تعویض مفصل زانو حتما در اسرع وقت به  بهترین جراح تعویض مفصل زانومراجعه کنید.
لطفا تا انتهای این صفحه همراهمان باشید تا به سوالات پرتکرار شما عزیزان پاسخ دهیم.

​تجربه بیماران دکتر طاهری اعظم از تعویض مفصل زانو

اکثر افراد قبل از جراحی به دنبال آشنایی با تجربه بیماران از تعویض مفصل زانو هستند. این بیماران مدت‌ها با درد زانو، محدودیت حرکتی، سختی در راه رفتن و مشکل در انجام فعالیت‌های روزمره زندگی کرده‌اند. طبیعی است که قبل از تصمیم‌گیری درباره جراحی، نگرانی‌هایی درباره درد عمل، دوران نقاهت و نتیجه نهایی داشته باشند.

این افراد به دنبال این هستند متوجه شوند آیا جراحی منجر به کاهش درد، اصلاح عملکرد مفصل و افزایش توانایی فرد در انجام فعالیت‌های روزانه شده است؟ در این ویدئو می توانید تجربه بیماران از تعویض مفصل زانو نزد دکتر طاهری اعظم را مشاهده کنید تا بهتر بتوانید تصمیم بگیرید. اگر سوال یا دغدغه دیگری درباره موفقیت آمیز بودن جراحی دارید می توانید در جلسه اول از دکتر بپرسید. اگر از دسته بیمارانی هستید که قبلا تجربه عمل جراحی نزد دکتر داشته اید، می توانید نظر خود را در قالب ویدئو برای ما ارسال کنید. 

تعویض مفصل زانو چیست؟
​​​​​​​

تعویض مفصل زانو یا آرتروپلاستی زانو، جراحی‌ای است که طی آن بخش‌های آسیب‌دیده غضروف و مقدار مشخصی از استخوان سطح مفصل برداشته شده و با اجزای مصنوعی فلزی و پلاستیکی جایگزین می‌شوند.این جراحی بیشتر برای بیمارانی انجام می‌شود که تخریب مفصل باعث درد شدید، خشکی، تغییر شکل زانو یا محدودیت در فعالیت‌هایی مانند راه رفتن و بالا رفتن از پله شده است.

هدف جراحی کاهش قابل توجه درد و بهبود عملکرد زانو است؛ با این حال نمی‌توان تضمین کرد که همه بیماران پس از عمل کاملاً بدون درد شوند یا زانوی مصنوعی دقیقاً مانند یک زانوی طبیعی عمل کند.
​​​​​​​
​​​​​​​بر همین اساس مهم‌ترین مزایای انجام عمل تعویض مفصل زانو عبارت‌اند از:

هدف اصلی تعویض مفصل زانو چیست؟
​​​​​​​

زمانی که فشار بیش از حد به مفصل زانو وارد می‌شود، فرد حتی در انجام ساده‌ترین فعالیت‌ها مانند: بالا رفتن از پله، بلند شدن از زمین یا حتی راه رفتن عادی دچار مشکل می‌شود. این درد به‌گونه‌ای است که همیشه با فراد همراه است و در زمان نشستن و خوابیدن نیز می‌توان آن را حس کرد. معمولا در چنین شرایطی روش‌های غیرجراحی مانند: مصرف داروها، فیزیوتراپی، کاهش فعالیت‌های سنگین، توجه به رژیم غذایی مناسب و ... را در نظر می‌گیرند اما درصورتی‌که هیچ کدام از این روش‌ها کارساز نبود و بهبودی در فرد حاصل نشد، فرد ممکن است عمل جراحی زانو را انجام دهد.هدف اصلی تعویض مفصل زانو، کاهش درد ناشی از تخریب شدید مفصل و بهبود توانایی بیمار برای راه رفتن و انجام فعالیت‌های روزمره است. جراحی معمولاً زمانی مطرح می‌شود که درد و محدودیت حرکتی شدید باشد و درمان‌های غیرجراحی نتوانند علائم را به میزان کافی کنترل کنند.
تصمیم نهایی برای جراحی باید پس از معاینه، بررسی تصاویر زانو، وضعیت سلامت عمومی و انتظارات بیمار گرفته شود.

دلایل اصلی نیاز به جراحی تعویض‌ مفصل زانو

تعویض مفصل زانو از ساییده شدن غضروف مفصل زانو جلوگیری می‌کند. بسیاری از افرادی که به دلایل مختلف ناشی از فعالیت‌های ورزشی، کهولت سن، آسیب‌های مادرزادی، سبک زندگی غلط، تصادفات و... به دردهای مفصلی در ناحیه زانو مبتلا هستند، در صورت تشدید دردهای خود می‌توانند عمل جراحی زانو را انجام دهند. پزشکان معمولا در صورت درد شدید مفاصل، تحرک محدود و مشکل در حرکت زانو، تورم و التهاب دائمی زانو و سفتی و سخت شدن آن‌ها، به بیماران توصیه می‌کنند مفصل زانوی خود را تعویض کنند.

بر همین اساس مهم‌ترین دلایل نیاز به جراحی زانو عبارت‌اند از:
​​​​​​​

• ​​​​​​​آرتروز پیشرفته زانو: این عارضه شایع‌ترین دلیل برای جراحی و تعویض مفصل زانو است و معمولا پس از آسیب شدید یا افزایش سن ایجاد می‌شود.

• شکستگی استخوان: به ندرت اتفاق می‌افتد؛ اما شکستگی استخوان زانو که باعث آرتریت می‌شود به جراحی نیاز دارد.

• آرتروز پس از آسیب: ورزشکاران برای بهبود دامنه حرکتی زانو و کاهش درد شدید از این روش درمانی استفاده می‌کنند.

• آرتریت روماتوئید یا آرتریت التهابی: در این شرایط غشای اطراف مفصل زانو ضخیم و ملتهب می‌شود و التهاب مزمن با آسیب رساندن به غضروف درد شدیدی را ایجاد می‌کند.

• آرتریت پس از ضربه: این نوع آرتریت به دلیل آسیب شدید زانو است. هنگامی که استخوان‌های اطراف زانو می‌شکنند یا رباط‌های زانو پاره می‌شوند، این امر بر عملکرد غضروف زانو تاثیر می‌گذارد.

• تخریب شدید مفصل همراه با تغییر شکل زانو: در این موارد برای اصلاح دفورمیتی زانو (انحراف) از روش‌های تعویض مفصل زانو یا اوستئوتومی اصلاحی استفاده می‌شود.

جراحی زانو به‌عنوان یکی از کاربردی‌ترین روش‌های بهبود دردهای شدید مفصلی، همیشه گزینه‌ی اول برای درمان نیست. پزشکان در ابتدا برای درمان دردهای ناحیه مفصلی روش‌های غیر جراحی و تجویز داروها را در دستور کارشان قرار می‌دهند. با این ‌حال وجود دائمی برخی علائم، دردها، انحراف‌ها، تخریب مفصل و ... باعث می‌شود که جراحی بهترین و موثرترین گزینه باشد.شدت علائم و سرعت پیشرفت بیماری در افراد مختلف متفاوت است. در بیمارانی که درد و محدودیت حرکتی به‌طور قابل توجه زندگی روزمره را مختل کرده است، بهتر است گزینه‌های درمانی با متخصص ارتوپدی بررسی شوند.

بر همین اساس مهم‌ترین علائمی که نشان می‌دهند به تعویض مفصل زانو نیاز دارید عبارت‌اند از
​​​​​​​

• آرتریت شدید
• موثر نبودن درمان‌های غیر جراحی
• عدم توانایی در انجام فعالیت‌های عادی زندگی به دلیل درد شدید
• احساس درد حتی در زمان استراحت
• متورم بودن همیشگی زانو
• تغییر شکل و فرم زانو
• عدم توانایی در راه رفتن طولانی‌مدت
• سفتی و خشکی مفصل زانو
• ​​​​​​​کاهش دامنه حرکتی مفصل
• مشکل داشتن در بلند شدن از زمین یا صندلی
• خم شدن زانو به سمت داخل یا خارج

چه کسانی کاندید تعویض مفصل زانو هستند؟

انتخاب بهترین روش تعویض مفصل زانو بر اساس شرایط بیمار

با وجود تنوع متدهای درمانی برای تعویض مفصل زانو و کاربردهای هر کدام از این روش‌ها، پزشکان برای انتخاب بهترین روش جراحی زانو به سن بیمار، شدت تخریب، شرایط بدنی و بیماری‌های زمینه‌ای او توجه می‌کنند. برای تعویض مفصل زانو محدودیت سنی مطلق وجود ندارد. تصمیم برای جراحی بیشتر بر اساس شدت درد، ناتوانی، میزان تخریب مفصل، سلامت عمومی بیمار و پاسخ به درمان‌های قبلی گرفته می‌شود. بیشتر بیماران در سنین بالاتر تحت این جراحی قرار می‌گیرند، اما در شرایط خاص افراد جوان‌تر نیز ممکن است کاندید عمل باشند. پزشکان برای افراد جوان‌تر اصولا توصیه می‌کنند که از دارو درمانی و فیزیوتراپی استفاده کنند. اگر استفاده از دارو و ... بهبودی در مشکلات مفصل بیمار ایجاد نکرد، جراحی بهترین روش درمانی می‌باشد. شما می‌توانید برای دریافت مشاوره‌های تخصصی برای درمان دردهای شدید زانوی خود، از خدمات کلینیک دکتر طاهری اعظم بهره‌مند شوید.

طول عمر پروتز زانو چقدر است؟
​​​​​​​

پروتزهای امروزی زانو دوام بالایی دارند و بسیاری از آن‌ها بیش از 15 تا 20 سال عملکرد مناسبی دارند. طول عمر پروتز در همه افراد یکسان نیست و عواملی مانند سن، وزن، سطح فعالیت، نوع پروتز و شرایط بیمار بر آن تأثیر می‌گذارند.

مطالعات بلندمدت نشان داده‌اند حدود 82 درصد تعویض‌های کامل زانو پس از 25 سال همچنان بدون نیاز به جراحی مجدد باقی مانده‌اند. برای بررسی کامل عوامل مؤثر، مقاله «تعویض مفصل زانو چند سال دوام دارد؟» را مطالعه کنید ​​​​​​​

فرایند تعویض مفصل زانو چگونه است؟

تعویض مفصل زانو در بیماران مناسب می‌تواند باعث کاهش درد، بهبود حرکت، افزایش توانایی انجام فعالیت‌های روزمره و ارتقای کیفیت زندگی شود. میزان نتیجه جراحی به شرایط بیمار، نوع آسیب مفصل و رعایت برنامه توان‌بخشی بستگی دارد. افزایش استقلال فرد در انجام کارهای روزانه نیز از دیگر فواید جراحی است.

در طول این عمل، جراح ارتوپد غضروف و استخوان آسیب‌دیده را برمی‌دارد و سپس ایمپلنت (پروتز) جدید را قرار می‌دهد که از فلز، پلاستیک و یا هر دو ساخته شده است.

بر همین اساس عمل تعویض مفصل زانو به طریقه زیر انجام می‌شود:

• بیهوشی عمومی یا بی‌حسی نخاعی
  ایجاد برش برای دسترسی به مفصل
  برداشتن سطوح استخوان و غضروف آسیب‌دیده
  قرار دادن اجزای پروتز
  بررسی حرکت و ثبات مفصل
  بستن محل جراحی

مراقبت‌های بعد از تعویض‌ مفصل زانو
پس از انجام عمل جراحی زانو، ممکن است انتظار داشته باشید که به حالت نرمال و بدون درد برگردید. این موضوع اتفاق می‌افتد؛ اما کاملا به روند درمان و مراقبت‌های پس از آن بستگی دارد. بااین‌ حال پزشکان برای بهبود روند درمانی و طی شدن موفقیت‌آمیز دوره نقاهت، نکاتی احتیاطی را در نظر می‌گیرند تا بتوانید در مدت‌زمان کوتاه‌تری فعالیت‌های روزمره را انجام دهید. 
بیماری که جراحی تعویض مفصل زانو انجام می‌دهد، بسته به میزان پیگیری و پاسخ به توانبخشی، حدودا یک روز در بیمارستان بستری می‌شود. بنابراین بعد از این مدت و تا زمان رسیدن به بهبودی کامل باید نکات مراقبتی را رعایت کند.

بر همین اساس برخی از مهم‌ترین نکات مراقبتی بعد از عمل جراحی زانو عبارت‌اند از:
​​​​​​​

حرکت سریع: پس از مرخص شدن بهتر است بنشینید و یا با عصا و واکر راه بروید.

ایجاد فشار: در صورت تجویز پزشک، جوراب فشاری یا وسایل فشاری مخصوص می‌توانند با کمک به گردش خون و جلوگیری از تجمع خون در وریدهای پا، خطر تشکیل لخته را کاهش دهند.

مصرف داروهای رقیق‌کننده: ممکن است متناسب با میزان فعالیت و مدت‌زمان بهبودی، چند هفته بعد از عمل به داروهای رقیق‌کننده خون نیاز داشته باشید.

انجام تمرینات تنفسی: برای افزایش سطح فعالیت‌های خود نیاز دارید که تمرینات مکرر تنفسی انجام دهید.

مصرف داروهای خاص: استفاده از مکمل‌های آهن در صورت تجویز پزشک به بهبود زخم و قدرت عضلانی کمک می‌کند.

​​​​​​​عدم فشار به زانو: خم نشدن و بلند نکردن وسایل سنگین برای چند هفته اول باید رعایت شود.

عدم ثابت ماندن به‌مدت طولانی: این کار مچ پا را متورم می‌کند.

انتخاب مکانی مناسب برای استراحت: محلی را انتخاب کنید که نیاز زیادی به بالا و پایین رفتن نداشته باشد.

استفاده از صندلی ثابت: برای نشستن باید از یک صندلی ثابت استفاده کنید.

توجه به روش صحیح استحمام: در هفته‌های ابتدایی، برای کاهش خطر زمین خوردن ممکن است استفاده از صندلی یا نیمکت حمام توصیه شود؛ زمان و نحوه استحمام باید مطابق توصیه تیم درمان و وضعیت زخم باشد.

انجام فیزیوتراپی بعد از جراحی زانو یک اصل مهم برای بهبودی است

بسیاری از بیماران فکر می‌کنند با انجام عمل تعویض مفصل زانو می‌تواند فورا به زندگی عادی برگردند. درصورتی‌که نقش فیزیوتراپی را در این بین نادیده می‌گیرند. بعد از انجام عمل، فیزیوتراپیست نکات مهم و تمرینات کاربردی را به شما آموزش می‌دهد تا متناسب با وضعیت شما، برنامه توان‌بخشی ورزشی تنظیم شود. البته در ابتدای شروع تمرین‌ها احساس کمی درد طبیعی است؛ به همین دلیل در کنار فیزیوتراپی باید داروهای مسکن تجویز شده را نیز مصرف کنید تا بتوانید این تمرینات ورزشی را به‌صورت منظم انجام دهید.

خطرات و عوارض جراحی مفصل‌ زانو
​​​​​​​

تعویض مفصل زانو جراحی رایج و در بسیاری از بیماران ایمن و مؤثر است؛ با این حال مانند هر جراحی بزرگی احتمال بروز عارضه وجود دارد. میزان خطر به سن، وضعیت سلامت عمومی، بیماری‌های زمینه‌ای و عوامل مرتبط با جراحی بستگی دارد. عوارض مهم احتمالی شامل عفونت، تشکیل لخته خون، آمبولی ریه، خونریزی، آسیب عصبی یا عروقی، خشکی یا درد مداوم، ناپایداری مفصل و شل شدن یا فرسودگی پروتز است.​​​​​​​

مهم‌ترین عوارض جراحی زانو عبارت‌اند از:

• عفونت: کمتر از 2 درصد بیماران را تحت تاثیر قرار می‌دهد و شامل تب، قرمزی، تورم، خونریزی، تخلیه یا افزایش درد در اطراف ناحیه عمل می‌شود.
• لخته خون: احتمال ترومبوز ورید عمقی (DVT) در پاها، لخته خون در ریه‌ها و آمبولی ریه امکان‌پذیر است.​​​​​​​​​​​​​​
  آسیب عصبی: منجر به بی‌حسی یا ضعف می‌شود.
• درد یا خشکی باقی‌مانده: در برخی بیماران ممکن است مقداری درد یا محدودیت حرکت بعد از جراحی باقی بماند.
  تشکیل استخوان اضافی: در اطراف مفصل زانو مصنوعی که منجر به محدود شدن دایره حرکتی زانو می‌شود.
• بافت اسکار اضافی: حرکت زانو را محدود می‌کند.
• ناپایداری کاسه زانو: باعث می‌شود نواحی بیرونی زانو دچار دررفتگی شوند.
• فرسودگی سطوح ایمپلنت: باعث شل شدن اجزا می‌شود.

  چه زمانی بعد از عمل باید با پزشک تماس گرفت؟
  ​​​​​​​تب، ترشح زخم، افزایش قرمزی، درد یا تورم رو به افزایش، تورم ساق و تنگی نفس باید جدی گرفته شوند. تنگی نفس یا درد قفسه سینه می‌تواند نیاز به ارزیابی فوری داشته باشد.خونریزی و لخته شدن خون بعد از تعویض مفصل زانو از علائم هشدار است. 

  
  
  
  
  

هزینه عمل تعویض مفصل زانو چقدر است؟

کلینیک‌های مختلف برای جراحی زانو متناسب با شرایط بیمار، تعرفه‌های جداگانه‌ای را در نظر می‌گیرند. به‌طورکلی افراد تحت پوشش بیمه‌های درمانی و تکمیلی، هزینه کمتری را می‌پردازند. با این‌حال برخی عوامل موثر دیگر نیز در تعیین تعرفه دقیق عمل تعویض مفصل زانو نقش دارند.
این عوامل عبارت‌اند از:​​​​​​​

• مشکلات مفصل بیمار و دلیل جراحی
• ​​​​​​​نوع پروتزی که قرار است استفاده شود
• تجربه و مهارت پزشک جراح
• تجهیزات بیمارستان و تیم اتاق عمل

منابع:
​​​​​​​

https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/knee-replacement/about/pac-20385276
https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/knee-replacement/what-is-a-knee-replacement/
https://www.orthoinfo.org/treatment/total-knee-replacement-animation/
https://newsnetwork.mayoclinic.org/discussion/mayo-clinic-qa-questions-to-ask-before-joint-replacement-surgery/

​​​​​​​مشاوره برای تعویض مفصل زانو با دکتر طاهری اعظم
تصمیم برای تعویض مفصل باید پس از بررسی میزان آسیب مفصل، علائم بیمار، تصاویر رادیولوژی، درمان‌های قبلی و وضعیت سلامت عمومی گرفته شود. دکتر افشین طاهری اعظم با سابقه تخصصی در جراحی زانو و لگن می‌تواند پس از ارزیابی شرایط بیمار درباره مناسب بودن جراحی، نوع روش و مراحل درمان راهنمایی ارائه کند.

برای دریافت نوبت معاینه یا اطلاعات بیشتر درباره روند جراحی می‌توانید با مطب تماس بگیرید.

خدمات مرتبط