یکی از مهمترین دغدغههای بیمارانی که جراحی تعویض مفصل زانو انجام داده اند؛ این است که نحوه خوابیدن صحیح بعد از تعویض مفصل زانو چگونه است؟ در صورتی که وضعیت خوابیدن پس از جراحی صحیح نباشد؛ درد زانو افزایش پیدا میکند و تورم بیشتر میشود. دکتر طاهری اعظم، در این مقاله وضعیت خوابیدن بعد از تعویض مفصل زانو را به صورت اصولی برای شما شرح میدهد.
اهمیت نحوه خوابیدن بعد از تعویض مفصل زانو
بعد از جراحی، بافتهای اطراف مفصل دچار التهاب میشوند. پس از جراحی، خواب به ترمیم عضلات، رباطها، تاندونها کمک میکند. اگر هنگام خوابیدن فشار زیادی به زانو وارد شود؛ دچار مشکلاتی مانند: افزایش درد، تشدید تورم، کاهش گردش خون، خشکی مفصل، اختلال در روند فیزیوتراپی میشوید. برای پیشگیری از بروز این مشکلات، پیشنهاد میشود حتما به توصیه جراح تعویض مفصل زانو، در مورد خوابیدن گوش دهید.
بهترین حالت خوابیدن بعد از جراحی تعویض مفصل زانو
بهترین وضعیت خوابیدن بعد از تعویض مفصل زانو، خوابیدن به پشت است. ستون فقرات در این حالت در وضعیت طبیعی قرار میگیرد و فشار مستقیمی به مفصل زانو وارد نمیشود. با این حالت، گردش خون بهتر انجام میشود و احتمال پیچ خوردن زانو کاهش مییابد. برای راحتی بیشتر میتوانید؛ یک بالش زیر ساق پا قرار دهید اما دقت کنید زانو در وضعیت طبیعی باشد. در این حالت بهتر است پاشنه پا آزاد باشد. هنگام خواب، نباید بالش را مستقیم زیر زانو قرار دهید زیرا خم ماندن طولانی زانو، باعث محدود شدن دامنه حرکتی میشود.
خوابیدن به پهلو پس از تعویض مفصل زانو
پس از گذشت چند هفته و با اجازه پزشک، میتوانید به پهلو بخوابید. هنگام خوابیدن روی پهلوی سالم، حتما یک بالش بین دو زانو قرار دهید و دقت کنید پاها روی هم قرار نگیرند. هنگام خوابیدن، از چرخش شدید لگن خودداری کنید. تا زمانی که درد و تورم کاهش پیدا نکرده است؛ از خوابیدن به سمت زانوی عمل شده خودداری کنید.
خوابیدن روی شکم بعد از تعویض مفصل زانو
در هفتههای ابتدایی بعد از عمل، نمیتوانید روی شکم بخوابید. خوابیدن روی شکم بعد از جراحی، به مفصل زانو فشار وارد میکند و باعث کشش غیر طبیعی عضلات میشود. در این شرایط؛ درد زانو افزایش پیدا میکند. پس از بهبودی کامل و گذشت زمان کافی میتوانید این مدل خوابیدن را امتحان کنید.
استفاد از بالش برای خوابیدن پس از تعویض مفصل زانو
همان طور که اشاره شد؛ برای خوابیدن پس از جراحی میتوانید برای کاهش فشار روی زانو از بالش استفاده کنید. توصیه میشود بالش را مستقیم زیر ساق پا قرار دهید به گونه ای که پا نسبت به سطح قلب، بالاتر باشد. بالش نقش مهمی در جلوگیری از تورم و کاهش درد زانو دارد. پس از جراحی، از قرار دادن بالش ضخیم زیر زانو خودداری کنید. ارتفاع پا باید حدود 10 تا 15 سانتی متر بیشتر از قلب باشد.
شدت یافتن درد زانو پس از جراحی در شب
اغلب بیمارانی که جراحی تعویض مفصل زانو انجام میدهند در شب احساس درد بیشتری دارند. از دلایل شدید شدن درد در شب میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کاهش فعالیت روزانه
- خشکی مفصل
- تمرکز بیشتر مغز روی درد
- افزایش التهاب
- کاهش اثر داروها
پس از گذشت هفته، درد نیز به مرور زمان کاهش پیدا میکند و دیگر هنگام خوابیدن احساس درد نخواهید داشت.
چگونه پس از جراحی راحت بخوابیم؟
برای کاهش درد و خواب راحت پس از جراحی، پیشنهاد میشود؛ داروهای تجویز شده طبق دستور پزشک را منظم مصرف کنید. میتوانید قبل از خواب از کمپرس یخ استفاده کنید و پا را بالا نگه دارید. کمپرس یخ التهاب را کاهش میدهد و درد را کمتر میکند اما یخ را مستقیم روی پوست قرار ندهید.
تمرینات کششی سبک نیز نقش مهمی در کاهش درد شبانه دارد. برای خواب از تشک مناسب استفاده کنید. ترجیحا تشکی را انتخاب کنید که خیلی نرم یا سفت نباشد و از ستون فقرات حمایت کند. یک تشک مناسب، فشار را به طور یکنواخت توزیع میکند. بهترین تشک در این شرایط، تشکهای طبی با سفتی متوسط است.
استفاده از بالش مناسب نیز نقش مهمی در خواب راحت پس از جراحی دارد. بالشی را انتخاب کنید که ارتفاع آن مناسب باشد و تغییر شکل ندهد. بالش باید از ساق پا حمایت کند.
پس از جراحی، تا چه مدت باید به پشت خوابید؟
مدت زمان دقیق خوابیدن به پشت، به شرایط بیمار بستگی دارد. به توصیه دکتر طاهری اعظم حداقل دو تا 6 هفته اول پس از جراحی را باید به پشت بخوابید. پس از کاهش درد و تأیید پزشک، میتوانید وضعیت خوابیدن خود را تغییر دهید.
هنگام خوابیدن پس از تعویض مفصل زانو چه اقداماتی نباید انجام داد؟
هنگام خوابیدن پس از جراحی از انجام اقدامات زیر خودداری کنید:
- استفاده از تشک بسیار نرم
- خم کردن طولانی زانو
- خوابیدن روی زانوی جراحیشده
- چرخش ناگهانی پا
- قرار دادن بالش زیر زانو
- روی هم انداختن پاها
نقش فیزیوتراپی در خواب بهتر پس از جراحی
فیزیوتراپی نقش مهمی در خواب بهتر پس از جراحی دارد. هر چقدر دامنه حرکتی زانو بهتر شود؛ درد کاهش پیدا میکند و خشکی مفصل کمتر میشود. با فیزیوتراپی، خواب شبانه راحتتری خواهید داشت بنابراین توصیه میشود پس از جراحی، جلسات فیزیوتراپی را به تعویق نیندازید.
سوالات متداول
بعد از جراحی چند هفته باید به پشت بخوابیم؟
معمولاً بین دو تا شش هفته، اما مدت دقیق را پزشک تعیین میکند.
آیا خوابیدن به پهلو پس تعویض مفصل زانو خطر دارد؟
پس از گذشت چند هفته با اجازه جراح، معمولاً مشکلی ندارد.
چرا هنگام خواب زانو تیر میکشد؟
این حالت اغلب به دلیل التهاب، ترمیم اعصاب و خشکی مفصل ایجاد میشود.
آیا پس از جراحی میتوان بالش را زیر زانو قرار داد؟
خیر. بالش باید زیر ساق پا قرار بگیرد، نه زیر زانو.
جمع بندی
در این مقاله نحوه خوابیدن صحیح پس از جراحی را برای شما شرح دادیم. اگر سوال دیگری درباره خوابیدن پس از جراحی تعویض مفصل زانو دارید؛ میتوانید در این صفحه از دکتر طاهری اعظم بپرسید. با انجام توصیههای پزشک پس از جراحی میتوانید خواب بهتری داشته باشید و کمتر اذیت شوید.
