تعویض مفصل زانو در جوانی

تعویض مفصل زانو در جوانی، به دلیل افزایش آسیب‌های ورزشی، چاقی، بیماری‌های مفصلی و پیشرفت تکنولوژی جراحی بیشتر از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. در برخی شرایط افراد زیر 50 سال نیز مجبور به مراجعه نزد بهترین دکتر تعویض مفصل زانو و انجام عمل می شوند. برای آشنایی با مزایا، معایب و مراقبت های بعد از تعویض مفصل زانو با این مقاله از سایت دکتر طاهری اعظم همراه باشید. 
 

تعویض مفصل زانو چیست؟

عمل تعویض مفصل زانو نوعی جراحی ارتوپدی است که جراح طی آن  سطوح آسیب‌دیده مفصل زانو را با پروتزهای فلزی و پلی‌اتیلنی جایگزین می کند. با انجام این جراحی، درد بیمار کاهش می یابد و عملکرد زانوی وی بهبود می یابد. جراحی تعویض مفصل زانو نقش مهمی در افزایش کیفیت زندگی بیمار دارد. در این جراحی، قسمت های فرسوده استخوان ران، ساق و در برخی موارد کشکک برداشته می شود و با مفصل مصنوعی جایگزین می شود. 

آیا عمل تعویض مفصل زانو در جوانی امکان پذیر است؟

در پاسخ به این سوال باید گفت بله. امروزه با پیشرفت تکنولوژِی پروتزهای زانو و تکنیک‌های جراحی، انجام تعویض مفصل در افراد جوان‌تر نیز امکان‌پذیر است. تعویض مفصل زانو در سالمندان نسبت به جوانان بیشتر رایج است به همین خاطر در سنین جوانی اغلب پزشکان سعی می کنند با روش های غیر جراحی درمان را آغاز کنند و تا حد امکان جراحی انجام ندهند. مهم ترین علت آن محدود بودن طول عمر مفصل مصنوعی است. اگر در سنین جوانی، عمل تعویض مفصل زانو را انجام دهید؛ به احتمال زیاد در آینده نیاز به جراحی مجدد پیدا می کنید. 

تعویض مفصل زانو برای چه جوانانی ضروری است؟

در شرایط زیر ممکن است در سنین جوانی لازم باشد تعویض مفصل زانو را انجام داد:

آرتروز شدید زانو
اگر در سن جوانی آرتروز شدید زانو دارید به گونه ای که غضروف مفصل کامل از بین رفته است و احساس درد شدید و محدودیت حرکتی دارید؛ ممکن است لازم باشد عمل تعویض مفصل زانو انجام دهید.

آرتریت روماتوئید
آرتریت روماتوئید یک بیماری خود ایمنی است که باعث تخریب سریع مفصل می شود. اگر در سنین جوانی دچار این بیماری شوید؛ در صورت تشخیص پزشک لازم است عمل شوید.

آسیب های شدید ورزشی
اگر در حین ورزش کردن، دچار پارگی رباط، شکستگی های داخل مفصلی شدید ممکن است مجبور به انجام عمل شوید زیرا این آسیب ها باعث تخریب کامل مفصل می شوند. 

 نکروز استخوان
قطع خون‌رسانی به استخوان زانو در سن جوانی می‌تواند باعث تخریب مفصل و نیاز به جراحی شود.

تغییر شکل شدید زانو
در شرایطی که تغییر شکل شدید زانو مانند زانوی پرانتزی یا ضربدری باعث ساییدگی شدید مفصل شود باید عمل کرد. 

علائم نیاز به تعویض مفصل زانو در سن جوانی

اگر در سن جوانی علائم زیر را دارید؛ ممکن است لازم باشد عمل تعویض مفصل زانو انجام دهید:

• درد شدید حتی هنگام استراحت کردن
•  محدودیت در حرکت زانو
• ناتوانی در بالا رفتن از پله
•  تورم مداوم
• خشکی شدید مفصل
•  عدم پاسخ به دارو، فیزیوتراپی یا تزریق
• کاهش کیفیت زندگی

 آیا در سن پایین نباید جراحی تعویض مفصل زانو انجام داد؟

خیر. تنها ملاک انجام تعویض مفصل زانو سن نیست و پزشک برای انجام جراحی، وضعیت مفصل، میزان درد، کیفیت زندگی و پاسخ به درمان‌های قبلی را ملاک قرار می‌دهند. گاهی اوقات یک فرد 35 ساله به جراحی نیاز دارد در صورتی که یک فرد 70 ساله با درمان های غیر جراحی می تواند مشکل خود را کنترل کند. 

مزایای تعویض مفصل زانو در سن جوانی

از مزایای تعویض مفصل زانو در سن جوانی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کاهش درد
•  بازگشت به فعالیت روزمره
• بهبود کیفیت زندگی
• جلوگیری از تخریب بیشتر مفصل

معایب تعویض مفصل زانو در سن جوانی

از مهم ترین معایب تعویض مفصل زانو می توان به طول عمر محدود پروتز اشاره کرد. پروتزهای امروزی معمولا 20 سال دوام دارند. افراد جوان، از آن جایی که فعالیت بیشتری دارند؛ زودتر به جراحی مجدد نیاز پیدا می کنند.
 
احتمال نیاز به جراحی مجدد در جوانانی که تعویض مفصل زانو انجام می دهند زیاد است زیرا با گذشت زمان ممکن است پروتز شل شود؛ ساییده شود، دچار عفونت شود یا اطراف پروتز شکستگی رخ دهد. اگر در سنین جوانی تعویض مفصل زانو انجام دهید؛ دیگر نمی توانید ورزش های پرفشار مانند: فوتبال، بسکتبال، دویدن حرفه ای، ورزش های رزمی انجام دهید. 
 

چه زمانی نباید تعویض مفصل انجام داد؟

در شرایط زیر معمولا پزشک درمان های دیگر را توصیه می کند:

•  آرتروز اولیه
•  درد خفیف
• عفونت فعال
•  اضافه وزن شدید
• بیماری کنترل‌نشده

درمان های جایگزین تعویض مفصل در سن جوانی

پزشک پیش از جراحی معمولا روش هایی مانند: فیزیوتراپی، کاهش وزن، تزریق داخل مفصل، داروهای ضد التهاب، اصلاح سبک زندگی را به بیمار پیشنهاد می کند. فیزیوتراپی، عضلات اطراف زانو را تقویت می کند و فشار روی مفصل را کاهش می دهد. کاهش وزن حتی به میزان 5 تا 10 درصد، درد زانو را کم می کند. تزریق داخل مفصل (اسید هیالورونیک و کورتون) نیز در کاهش درد زانو مؤثر است. در سنین جوانی می توانید از داروهای ضد التهاب برای کنترل درد و التهاب استفاده کنید. برای پیشگیری از شدیدتر شدن مشکل، پیشنهاد می شود؛ از انجام فعالیت های سنگین پرهیز کنید و از کفش مناسب استفاده کنید. تمرینات کم فشار مانند شنا و دوچرخه ثابت نیز در تقویت عضلات زانو مؤثر است. 

مراحل جراحی تعویض مفصل زانو در جوانی

عمل تعویض مفصل زانو در سن جوانی بین 1 تا 3 ساعت طول می کشد. از مراحل جراحی تعویض مفصل زانو در سن جوانی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• بیهوشی یا بی‌حسی نخاعی
• ایجاد برش روی زانو
• برداشتن قسمت آسیب‌دیده
•  نصب پروتز
•  بررسی حرکت مفصل
•  بخیه و پانسمان

مراقبت بعد از تعویض مفصل زانو در سن جوانی

برای موفقیت آمیز بودن جراحی باید به توصیه های پزشک پس از جراحی، عمل کنید. در روزهای اول پس از جراحی می توانید؛ با واکر شروع به راه رفتن کنید و تمرینات اولیه را انجام دهید. انجام فیزیوتراپی در هفته های اول نقش مهمی در افزایش دامنه حرکت و تقویت عضلات دارد. پس از گذشت سه ماه اکثر بیماران می توانند فعالیت های روزانه خود را از سر بگیرند.
 
برای افزایش طول عمر پروتز، وزن خود را کنترل کنید و از پریدن پرهیز کنید. تمرینات دکتر را انجام دهید و مراقب باشید زمین نخورید. برای درمان سریع عفونت به صورت منظم به پزشک مراجعه کنید.

تعویض مفصل زانو برای جوانان چند سال دوام دارد؟

یکی از مهم ترین دغدغه های افراد جوان برای عمل، طول عمر مفصل مصنوعی است. طول عمر پروتز زانو در جوانان به عواملی مانند: وزن بیمار، کیفیت جراحی، نوع پروتز، میزان فعالیت، رعایت مراقبت ها بستگی دارد. اکثر پروتزهای امروزی بیش از 20 سال دوام دارند. 

عوارض احتمالی تعویض مفصل زانو در سن جوانی

تعویض مفصل زانو در سن جوانی ممکن است با عوارضی مانند: عفونت، لخته شدن خون، سفتی مفصل، شل شدن پروتز، درد باقی مانده، آسیب عصب یا عروق همراه باشد. اگر جراح با تجربه ای را انتخاب کنید و مراقبت های بعد از عمل را انجام دهید؛ احتمال بروز این عوارض کاهش می یابد. 

آیا انجام تعویض مفصل زانو در سن جوانی توصیه می شود؟

اگر درد شدید دارید؛ دچار محدودیت حرکتی و کاهش کیفیت زندگی شده اید و سایر درمان ها برای شما پاسخ گو نبوده است؛ می توانید عمل تعویض را انجام دهید. در این شرایط مزایای جراحی بیشتر از خطرات آن است. با انجام عمل در مواقع ضروری، می توانید سال ها زندگی فعال و بدون درد را تجربه کنید. 
 

نتیجه‌گیری
تعویض مفصل زانو در جوانی، برای برخی بیماران بهترین راه برای پایان دادن به درد مزمن و بازگشت به زندگی فعال است. پزشکان معمولا برای جوانان از روش های غیر جراحی استفاده می کنند و در صورتی که تخریب مفصل شدید باشد یا سایر درمان ها جواب ندهد از پروتز زانو استفاده می کنند. 

سوالات متداول
بهترین سن برای تعویض مفصل زانو چیست؟
سن مشخصی برای عمل وجود ندارد. تصمیم‌گیری بر اساس شدت آسیب، درد و وضعیت عملکرد بیمار انجام می‌شود.

آیا امکان تعویض مجدد مفصل وجود دارد؟
بله. در صورت فرسودگی یا شل شدن پروتز، جراحی تعویض مجدد (Revision Knee Replacement) امکان‌پذیر است، هرچند معمولاً پیچیده‌تر از جراحی اولیه است.

بعد از جراحی در سن جوانی چه مدت باید فیزیوتراپی انجام داد؟
بسته به شرایط بیمار، معمولاً بین ۶ تا ۱۲ هفته فیزیوتراپی منظم توصیه می‌شود.

آیا بعد از عمل زانو کاملاً طبیعی می‌شود؟
پروتز عملکرد بسیار خوبی ایجاد می‌کند، اما جایگزین کامل مفصل طبیعی نیست. بیشتر بیماران کاهش چشمگیر درد و بهبود عملکرد را تجربه می‌کنند.

منابع:

• https://www.orthoinfo.org/treatment/total-knee-replacement/
• https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/knee-replacement
• https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/knee-replacement/